ساعت وسطی، اذانی و مشترک:

عیار دستگاه ساعت اذانی كه از قدیم ایام تا به امروز استفاده كرده می شود، هر شام (مغرب)، در وقت غروب شرعی كه نسبت به ساعت وسطی حساب كرده میشود به ۱۲ آورده میشود. هر روز، در هنگام عقب رفتن وقت غروب به پیش و در هنگام پیش رفتن وقت غروب به عقب كشیده میشود. یک تعدیل زمان متوسط و طول روز اذانی متوسط موجود نمیباشد. در روز اذانی، تعدیل زمان نیز موجود نیست. در تقویم (معیارِ الاوقات) كه در سال ۱۱۹۳ هجری [۱۷۷۹م.] در ارضروم آماده شده میگوید كه: (در وقت زوال حقیقی كه طول سایه به كوتاه ترین حالت خود میرسد، دستگاه ساعت اذانی، از وقت ظهر كه در تقویم نوشته شده است بمقدار زمان تمكین به عقب كشیده میشود). جهت تصحیح عیار دستگاه ساعت اذانی، هنگامی كه ساعت وسطی به هر كدام از یک وقت نماز بیاید، ساعت اذانی نیز به وقت این نماز كه در تقویم نوشته شده است، آورده میشود. برای عیار نمودن ساعتهای اذانی و وسطی، به استقامتهای قبله و (نصف النهار) دو خط كشیده میشود كه از یک نقطه میگذرند. به این نقطه چوبی نشانده میشود. سایه چوب، هنگامی كه بر بالای اولین خط برسد، دستگاه ساعت به وقت زوال و هنگامی كه به بالای دومین خط برسد، به ساعت قبله آورده میشود. در روزهایی كه تغییر اوقات غروب كمتر از یک دقیقه میباشد، عیار ساعت اذانی تغییر داده نمیشود. در شهر استانبول در شش ماه ۱۸۶ دقیقه به جلو، در شش ماه دیگر نیز ۱۸۶ دقیقه به عقب كشیده میشود. این دستگاه های ساعت، مقدارهای زمان را، نظر به وقت شروع روز اذانی اندازه گیری میكند. اما اوقات نماز، نظر به روز غروبی حساب كرده میشود. بدلیل اینكه روز اذانی از روز غروبی به اندازه (زمان تمكین) بعد شروع میشود، اوقات نماز به وقت اذانی، با كسر كردن تمكین از اوقات غروبی كه با حساب یافته شده است، تبدیل كرده میشود. در حساب های زمان اذانی و غروبی، تعدیل زمان هیچ استعمال نمیشود.