روزهای وسطی، حقیقی، غروبی و اذانی - ۱

در دستگاه های ساعت، یک روز وسطی، ۲۴ ساعت است. در وقت زوال حقیقی، هنگامیكه مثلاً، ساعت دستی ما، كه زمان ها را اندازه گیری میكند، به ۱۲ میاید شروع شده، تا به زمانیكه در فردای آنروز به ۱۲ بیاید، ۲۴ ساعت كامل میگذرد. به این زمان كامل ۲۴ ساعته، یک (روز وسطی) گفته میشود. طولهای روزهای وسطی همیشه یكی است. همچنین، به مدت زمانی كه در وقت زوال، هنگامیكه ساعت دستی ما به ۱۲ میاید، شروع شده تا به وقت زوال فردای آنروز میگذرد، (روز حقیقی) گویند. طول این روز، به زمان مابین گذشتن مركز خورشید از نصف النهار در دو روز متعاقب بوده، در هر سال چهار بار، طولش با طول روز وسطی مساوی میگردد. در روزهای دیگر، در میان طولهای روزانه این دو، به مقدار تحوّل روزانه (تعدیل زمان) فرق حاصل میگردد. طول (روز غروبی)، زمان مابین دو غروب متعاقب مركز خورشید از افق حقیقی است. (روز اذانی)، زمان مابین دو غروب شرعی متعاقب كناره بالایی [عقبی] خورشید از افق شرعی یک محل است. دستگاه ساعت اذانی، به محض دیده شدن این غروب به ۱۲ آورده میشود. طول روز اذانی، هر چند كه با طول روز غروبی یكی میباشد ولی، از این بمقدار (زمان تمكین) بعد شروع میشود. خورشید در یک روز غروبی، تنها به یک غایة الارتفاع، ولی در یک روز زوالی حقیقی به دو غایة الارتفاع متفاوت مرتفع گشته پایین میآید.