و فرزندان من از دو بیرون نه اند: یا شایسته و مطیع باشند یا ناشایسته، آنكه شایسته و مطیع حق سبحانه وتعالی باشد ویرا خود حق سبحانه وتعالی بسنده است، و اگر ناشایسته است بهر صفت كه افتد باک ندارم. و محمد بن كعب القرضی- رحمة الله علیه- مال بسیار داشت، گفتند: برای كودكان بگذار، گفت: نه، كه این مال برای خویش بگذارم نزد حق سبحانه تعالی، و خدایرا سبحانه وتعالی بگذارم برای فرزندان تا ایشانرا خود نیكو دارد. و یحیی بن معاذ گوید دو مصیبت است مال دار را بوقت مرگ كه هیچكس را آن نیست: یكی آنكه مال همه از وی فراستانند، دیگر آنكه ویرا بهمه بگیرند، وَنَعُوذُ بِاللهِ من ذلك

بدانكه هر سبب كه قطعی یا غالبست از راه آن برخاستن شرط نیست در توكل، بلكه اگر متوكل در خانه ببندد و قفل بر نهد تا دزد كالا نبرد توكل باطل نشود، و اگر سلاح برگیرد و از خصم حذر كند هم چنین، و اگر جبه برگیرد تا در راه سرما نیابد همچنین؛ و اگر سیر خورد مثلا تا حرارت باطن در راه اثر سرما كمتر كند این چنین اسباب دقیق مناقض توكل بود همچون داغ و افسون، اما آنچه از اسباب ظاهرست دست بداشتن آن شرط نیست. اعرابی در پیش رسول- صلوات الله علیه- آمد، گفت اشتر چه كردی؟ گفت بگذاشتم و توكل كردم، گفت ببند و توكل كن. اما اگر رنجی رسد از آدمی، احتمال كردن و دفع ناكردن از توكلست چنانكه خدای تعالی گفت «وَدَعْ أَذَاهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ» و گفت: «وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللَّه فَلْيَتَوَكَّلْ الْمُتَوَكِّلُونَ»؛ اما اگر رنج از مار و گژدم و سباع بود صبر نشاید، دفع باید كرد: پس هر كه سلاح برگرفت در حذر كردن از عدو، متوكل بدان بود كه اعتماد بر قوت و سلاح نكند و چون بر در قفل نهاد اعتماد بر قفل نكند،