در بیان چیزهایی كه نماز را تباه كند و چیزهایی كه نماز را تباه نكند - ۱
در (هدایه) و (كنز) آورده كه سخن گفتن در نماز اندک باشد یا بسیار بقصد باشد یا بسهو نماز را تباه كند و نزدیک شافعی اگر بفراموشی سخن اندک گوید تباه نشود و این روایت در (منظومه) است و اگر بسهو سلام داد نماز تباه نشود از برای آنكه سلام ذكر است و دعایی كه مانند سخن آدمی باشد نماز را تباه كند و بنزدیک شافعی تباه نكند و در (كافی) آورده كه در نماز نالیدن نماز را تباه كند اگر سه حرف گفته بنزدیک ابویوسف و بقول ابوحنیفه و محمد نیز دو حرف تباه كند و فتوی برینست و در عربی سخن دو حرف آمده است چنانكه صه مه و قل و كل و در پارسی كج و تف آمده است پس تباه كننده نماز باشد اما در دمیدن در نماز اگر در سجده گاه او خاک باشد چنانكه خاک دور كنی نزدیک ابویوسف تباه نشود و نزدیک ابوحنیفه و محمد دو حرف نیز تباه كند از برای آنكه در نماز گریستن بآواز چنان باشد كه گویی مگر میگوید كه من مصیبت زده ام مرا تعزیت كنید و این سخن آدمیانست اما اگر گریستن او از ذكر بهشت یا از بیم دوزخ بود تباه نشود چنانكه امام آیت عذاب خواند جماعتی از ترس آه كنند ویا گفت كه یا ربّ یا بآواز بگریست نماز تباه نشود یا امام آیت رحمت خواند جماعتیان بامید رحمت بگریستند ویا اَللّـهُمَّ ارْزُقْنا گویند باتفاق نماز تباه نشود كه این آواز گریه دلیل باشد بر حضور و گویی مگر میگوید كه ای بار خدای بهشت میطلبم و از آتش دوزخ بتو پناه میگیرم و در (كنز) و (هدایه) آورده كه تنحنح كردن و جواب عطسه زننده باز دادن یعنی در جواب او یرحمک الله گفتن نماز تباه كند و اگر در نماز عطسه زد و الحمد لله گفت نماز تباه نشود