فصل اول در هستی و یگانگی خداوند تعالی - ۱

قوله تعالی قل هوالله احد بعضی میگویند سبب نزول این سوره آن بود كه مشركان عرب بت میپرستیدند روز بنزدیک رسول علیه السلام آمدند و گفتند ای محمد (صلی الله علیه وسلم) تو خدایان ما را میبینی و ما خدای ترا نمیبینیم از صفت او چیزی بگوی تا ما بدانیم كه ما را بخداوند كه میخوانی و بعبادت كه میفرمائی. این سوره نازل شد كه قل هو الله احد یعنی بگوی و برسان ای محمد كه آن خداوندی كه من رسول ویم و شما را بعبادت وی میخوانم الله است كه آفریننده جهان ست و روزی دهنده آدمیان ست و او یكی ست در خدائی و بینظیر در بادشاهی الله الصّمد الصمد پناه نیازمندان ست بزرگواری كه خلق حاجتها بدو بردارند قول دیگر الصمد الباقی آن خداوند یگانه كه بقا صفت اوست قوله تعالی كل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذوالجلال و الاكرام و قوله تعالی كل شیء هالک الا وجهه عكرمه گوید الصمد الذی لیس فوقه احد صدر اولیاء محمد علی حكیم ترمذی میگوید صمد ازلی ست بی عدد و قایم ست بی عمد و باقی ست بی مدد بعضی میگویند تفسیر صمد آنست كه حق تعالی میفرماید لم یلد ولم یولد یعنی صمد آن خداوندست كه كس از وی نزاد و این نفی پدریست و وی از كس نزاد و این نفی فرزندیست ولم یكن له كفوا احد و این نفی جفت ست كه جفت كفو باشد و ویرا كفو نیست جفت نبود