فصل اول در هستی و یگانگی خداوند تعالی - ۲

اهل تحقیق میگویند هر كس این سوره را برخواند و اعتقاد دارد از همه علتهای كفر بیزار شود زیرا كه معطله میگویند عالم را صانع نیست فلاسفه میگویند هست اما ویرا نام نیست ثـنویان میگویند شریک دارد و مشبهه میگویند بخلق ماند و جهودان و ترسایان می گویند زن و فرزند دارد مغان میگویند مثل و كفو دارد چون بنده مؤمن گوید هُـوَ از معطله بیزار شود چون گوید الله از فلاسفه بیزار شود چون گوید احد از بت پرستان بیزار شود چون گوید الصمد از مشبهه بیزار شود چون گوید لم یلد ولم یولد از جهودان و ترسایان بیزار شود چون گوید ولم یكن له كفوا احد از همه مغان بیزار شود چون این سوره برخواند خالص و مخلص و موحد شده باشد محققان میگویند در هر كلمه ازین سوره اشارتیست و اِلهان را خطاب كرد و گفت: هـُوَ، با ارواح گفت: الله، با دلها گفت: احد، با عقول گفت: صمد، با تن و شخص گفت: لم یلد ولم یولد، با نفس گفت: ولم یكن له كفوا احد، و الهانرا خطاب كرد و گفت: هو، عالمانرا گفت: الله، مشتاقانرا گفت: احد، محتاجانرا گفت: الصمد، عاقلانرا گفت: لم یلد ولم یولد، عامه خلایق را گفت: ولم یكن له كفوا احد، هر كه دانست كه هو اشارتست بوی و اله بود هر كه شناسد كه الله است عالم بود و هركه داند كه احدست مشتاق بود هر كه معلوم كند كه صمدست عاقل باشد هركرا یقین گردد كه لم یلد ولم یولد صفت اوست مؤمن باشد هركه با ور دارد كه ولم یكن له كفوا احدست موحد مطلق باشد