در بیان قربانی - ۱

بدان كه قربانی واجب ست بقول علمای ما رحمهم الله و دلیل بر وجوب وی این حدیث ست قال النبی علیه السلام مَنْ وَجَدَ سَعَةً وَلَمْ يُضَحِّ فَلَا يَقْرَبَنَّ مُصَلَّانَا یعنی هر كس را استطاعت قربان كردن بود و قربانی نكند پس گو نزدیک مشو بنمازگاه ما علماء ما میگویند تاكید با وعید چنین نتواند بود مگر بترک واجب پس قربانی واجب بود و این حدیث در هدایه و شرح وقایه مسطورست و در كتب حدیث نیز اما نزد امام شافعی رحمة الله علیه قربانی سنت ست اما قربانی كه واجب ست بر آزاد مسلمان مقیم واجب ست كه مالک بود نصاب را كه بران صدقهٔ فطر باشد كه در روز عید اضحٰی از جهت خود قربانی كند و واجب نیست در فتوی كه از جهت طفل خود و ممالیک خود قربانی كند خلاف مر روایت خزانة الفقه و قدوری را و آن گوسفندیست از یک تن و دراز دنبال یا اشتری از هفت تن و بر فقیر و مسافر قربانی نیست و این روایت در هدایه و عامهٔ كتب فقهی مذكورست اما بقول امام شافعی رحمة الله علیه قربانی سنت ست نه واجب در واقعات میگوید اگر در شتر كمتر از هفت تن شریک شوند جایز باشد و صحیح این ست اما قربانی از سه جنس روا بود از گوسفند و گاو و شتر و بز را حكم گوسفندست و گاومیش همچو گاو است كه والجوامیس والبقر سواء اما از جنس دیگر روا نباشد چون اسپ و حمار وحشی و مرغ و غیر آن در كتاب الاضاحی آورده است كه اگر هفت تن در گاوی یا شتری شریک شدند و نیت هر یک قربانی دیگر بود اول قربانی دویم نذر سیم عقیقه چهارم قربانی از برای مرده پنجم جزای صید ششم هدی هفتم تطوع از هفت جایز باشد نزد علمای ما رحمهم الله اما اگر نیت یكی گوشت بود یا او را هیچ نیت نبود از هیچ یک درست نبود در هدایه میگوید از برای قربانی گوسفند یک ساله باید و گاو دو ساله و شتر پنج ساله و ازین كمتر قربانی را نشاید الاّ آنكه اگر گوسفند میشینه باشد