در فواید نكاح - ۱
بدانكه فضل نكاح بسبب فواید ویست، و فواید نكاح پنج است:
فائده اول- در فرزندست، و بسبب فرزند چهار گونه ثوابست.
ثواب اول- آنكه سعی كرده باشد در آنچه محبوب حق تعالی است از وجود آدمی و تناسل وی؛ و هر كه حكمت آفرینش بشناسد، ویرا هیچ شک نماند كه این محبوب حق تعالی است. كه هر گاه كه خداوند زمینی كه زراعت را شاید ببندهٔ خویش دهد، و تخم بوی دهد، و جفتی گاو و آلات زراعت بوی تسلیم كند، و موكلی با وی فرستد كه ویرا بزراعت می دارد، اگر بنده هیچ خرد دارد بداند كه مقصود خداوند ازین چیست- اگر چه خداوند بزبان با وی نگوید، و ایزد تعالی كه رحم بیافرید، و آلت مباشرت بیافرید، و تخم فرزند در پشت مردان و سینه زنان بیافرید، و شهوات را بر مرد و زن موكل كرد، بر هیچ عاقل پوشیده- نماند كه مقصود از این چیست. چون كسی تخم ضایع كند، و موكل را بحیلت از خود دور كند، بی شک از راه مقصود فطرت بگردیده باشد؛ و برای این بود كه سلف و صحابه -رضوان الله علیهم اجمعین- كراهیت داشته اند كه عَزَب میرند، تا معاذ را دو زن فرمان یافت [فرمان یافتن: مردن] در طاعون و ویرا نیز طاعون پدید آمد، گفت: مرا زن دهید پیش از آنكه بمیرم، نخواهم كه عزب باشم بمیرم؛
ثواب دوم- بدانكه سعی كرده باشد در موافقت رسول -علیه السلام-، تا امت وی بیشتر شود، كه بدان مباهات خواهد كرد، و برای این نهی كرده است از نكاح زنی كه عقیم [نازا] بود و ویرا كودكی نبود؛ و گفته است كه: «حصیری در خانه افكنده باشد بهتر از زنی عقیم»، و گفته است كه: «زن زشتی كه زاینده باشد بهتر از نیكویی عقیم»؛