و ازجمله تاثیر نفس آدمی است در اجسام دیگر، تا نفسی كه حسود خبیث باشد مثلا ستوری نیكو ببیند، بچشم حسد در آن ستور نگرد، و هلاک وی توهم كند، آن ستور در وقت هلاک شود چنانكه در خبرست: «العين تُدخِلُ الرجلَ القبر وَالجَمَلَ القِدْر [چشم مرد را داخل گور و شتر را داخل دیگ میكند]» پس این نیز از عجایب قدرتهاء دلست، و این چنین خاصیت چون كسی را پدید آید، اگر داعی خلق باشد معجزه گویند، و اگر داعی نباشد كرامات گویند، اگر در كار خیر باشد، آنكس را نبی گویند یا ولی، و اگر در كار شر باشد آنكس را ساحر گویند. و سحر و كرامات و معجزات از خواص قدرت دل آدمی است، اگر چه میان ایشان فرقهای بسیارست، كه این كتاب بیان آن احتمال نكند [احتمال كردن بمعنی تحمل كردن و كفایت كردن است].

بدانكه علاج دفع سبب بود، چون سبب بدانستی به دفع آن مشغول باشید اما سبب دوستی دنیا را علاج بدان كند كه گفته ایم در كتاب حب دنیا، و در جمله هر كه دنیا را بداند دنیا را دوست ندارد: كه بداند كه لذت وی روزی چند است كه بمرگ ناچار باطل شود، و آنگاه در حال منغص و مكدرست و از رنج خالی نیست و هرگز كسی را صافی نشده است؛ و هر كه از طول آخرت بیندیشد و از مختصری عمر؛ داند كه فروختن آخرت بدنیا هم چنان بود كه كسی درمی در خواب دوستر دارد از دیناری در بیداری، كه دنیا چون خوابیست: (النَّاسِ نِیَامٌ فَإِذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا [مردمان خفتگانند و چون بمیرند بیدار شوند]) و اما جهل را علاج بفكر صافی و معرفت حقیقئی كند: كه بداند كه مرگ چونكه بدست وی نیست آنوقت بیاید كه خواهد، تا بر جوانی اعتماد نكند یا بر كاری دیگر.