در روزه است

بدانكه روزه ركنی است از اركان مسلمانی؛ و رسول گفت علیه السلام- كه: «خدای تعالی میگوید: هر نیكویی را بده مكافات كنند، مگر روزه كه آن منست خاص، و جزای آن من دهم»، و خدای تعالی گفت: «إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ- مزد كسانی كه صبر كنند از شهوت خود، در هیچ حساب نیاید، بلكه از حد بیرون بود»، و گفت -علیه السلام-: «صبر یک نیمهٔ ایمانست، و روزه یک نیمهٔ صبرست»، و گفت -علیه السلام-: «بوی دهن روزه دار، نزدیک خدای تعالی، از بوی مشک خوشترست»؛ خدای تعالی گوید: «بندهٔ من از طعام و شراب برای من دست باز داشته خاص، جزای او من توانم داد»، و گفت -علیه السلام-: «خواب روزه دار عبادتست»، و گفت -علیه السلام-: «چون ماه رمضان درآید، درهاء بهشت بگشایند و درهاء دوزخ ببندند، و شیاطین را بند كنند، و منادی آواز دهد كه: یا طالب خیر بیا كه وقت تست، ویا جویندهٔ شر بایست كه نه جای تست». و از عظیمی فضل اوست كه این عبادت را بخود نسبت خاص داد و گفت: «الصَّوْمُ وَأَنَا أَجْزِي بِه [روزه از آن من است و من پاداش آنرا میدهم]» اگرچه همه عبادات او راست. چنانكه كعبه را خانه خود خواند، و اگرچه همه عالم ملک اوست.

و روزه را دو خاصیت است، كه بدان مستحق این نسبت است. یكی آنكه حقیقت او ناخوردنست، و آن باطن بود، و از چشم خلق پوشیده باشد، و ریا را بدو راه نبود، و دیگر آنكه دشمن خدای تعالی ابلیس است، و سپاه او شهواتست. و روزه لشكر او بشكند، كه حقیقت روزه ترک شهواتست، و برای این گفت رسول -علیه السلام- كه: «شیطان در درون آدمی روانست چون خون در تن: راه گذر وی بر وی تنگ كنید بگرسنگی»، و عایشه را گفت: «الصَّوْمُ جُنَّةٌ- روزه سپریست»، و گفت -علیه السلام-: «باب همه عبادات روزه است». و این همه برای آنست كه مانع از همه عبادات شهواتست، و مدد شهوات سیری است: و گرسنگی شهوات را بشكند.