در ترک اخلاق بد - ۱
بدانكه ده خلق بد ست كه اصل و مادر همه اخلاق ذمیمه است چنانكه حجة الاسلام غزالی رحمه الله در احیا و كیمیا آورده است و آن كبرست و عجب و ریا و بخل و حسد و شرهٔ غضب و شره طعام و شره دقاع یعنی جماع و حب مال و حب جاه ازانجمله دور باید بود و درین باب چهار فصل ست.
در عجب و كبر و ریا بدانكه عُجب خود را بزرگ دیدنست و آن در باطن مخفی باشد و كبر بزرگی نمودنست در ظاهر و آن نتیجه عُجب میباشد و كبر از عُجب تولد میكند چنانكه در انیس العارفین میگوید پس اگر خواهی بشكر عجب را منهزم گردانی چهار چیز نگاهدار اول آنكه هر طاعت كه از تو در وجود آید بتوفیق خداوند دانی تا بشكر مشغول شوی دویم آنكه در نعمتهای خداوند نظر میكنی كه در حق تو مترادف ست تا عمل تو در مقابل آن اندک نماید سیم از رد بترسی كه اگر نپذیرد چه كنی چهارم در گذشتها نظر كن كه سیات زیاده است یا حسنات چون این اندیشها كنی لشكر عجب منهزم گردد و الا خطر هلاكت باشد رسول علیه السلام فرموده است مآلاً سه چیز رهاننده است و سه چیز هلاک كننده است یعنی سه چیز ست كه نجات و رستگاری بنده درانست و سه چیزست كه هلاک و گرفتاری ازانست اما آن سه چیز كه موجب نجات و درجات ست تمام گردانیدن وضو است در سرما و مكاره و بسیار قدم زدن در راه مسجد از برای نمازهائ بجماعت و انتظار نماز بعد از نماز اما آن سه چیز كه موجب مهلكات و دركات ست غایت بخل ست چنانكه بموجب امر شرع كه فریضهٔ زكوٰة و اعشارست عمل نتوان كرد و پس روی هوا گردن و معجب شدن مرد بنفس خود پس آنچه موجب هلاک باشد واجب بود از وی حذر كردن