آداب طعام خوردن دوستان كه بزیارت یكدیگر میروند - ۱

بدانكه چهار ادبست اندرین: ادب اول- آنكه قصد بكند كه بوقت طعام در نزدیک كسی نشود، كه در خبرست كه: «هر كه قصد طعام كسی كند نا خوانده، اندر آمدن فاسق است، و در خوردن حرام خواره»، اما اگر باتفاق فراز رسد، بی دستوری نخورد، و اگر گویند بخور- و داند كه از دل نمی گویند- هم نخورد كه نشاید، ولیكن تعللی كند و بتلطف دست بدارد؛ اما اگر قصد كند بخانهٔ دوستی كه بر وی اعتماد دارد، و از دل وی آگاه بود، روا باشد، بلكه میان دوستان این سنت است. و رسول -علیه السلام- و ابوبكر و عمر -رضی الله عنهما- در وقت گرسنگی بخانهٔ ابوایوب انصاری و ابوالهیثم التیهان شده اند و طعام خواسته و این اعانتی باشد میزبانرا بر خیر، چون دانند كه وی راغب است. و از بزرگان كس بوده است كه سیصدوشصت دوست داشته است: هر شبی بخانهٔ یكی بودی، و كس بوده است كه سی دوست داشته، و كس بوده است كه هفت دوست داشته هر شبی از هفته بخانهٔ یكی بودی، و این دوستان معلوم ایشان بودندی بجای كسب و ضیاع، و ایشان سبب كسب فراغت عبادت این قوم بودندی، بلكه چون دوستی دینی افتاد، روا بود كه اگر وی در خانه نباشد از طعام وی خورد. و رسول -علیه السلام- در خانهٔ بریره شد و از طعام وی بخورد در غیبت وی، چه دانست كه وی بدین شاد شود. و محمد بن واسع -رحمة الله علیه- از بزرگان اهل ورع است، با اصحاب خویش بخانهٔ حسن بصری شدندی -رحمة الله علیه- و آنچه یافتندی بخوردندی، چون وی بیامدی بدان شاد گشتی. و گروهی در خانهٔ سفیان ثوری چنین كردند، گفت: «اخلاق سلف بیاد من دادید، كه ایشان چنین كردند».

ادب دوم- آنكه ما حضر پیش آرد- چون دوستی بزیارت وی آید- و هیچ تكلف نكند، و اگر ندارد وام نكند، و اگر بیش از آن نبود كه از عیال وی نماند، بگذارد ایشانرا.